Elio Pelzers

Reisjournalist en communicatieadviseur

De waanzin bezoeken

DSC 0447Een plastic klaproosje dat in een voeg van een grafsteen is geduwd, weerstaat de regen en wind. Bijna honderd jaar geleden vond in de Belgische IJzerstreek een zinloze, mensonterende oorlog plaats met een omvang die het normale verstand te boven gaat. Het huidige Ieper is een stad die sommige Britten destijds eigenlijk niet wilden.

Die - het plan was afkomstig van Winston Churchill -  hadden liever de puinhopen van de stad van de Eerste Wereldoorlog gelaten zoals ze waren, als een niet uit te wissen herinnering aan vier jaar waanzin, als ‘heilige plaats’ voor de Britten, die rond Ieper honderdduizenden mannen verloren.

DSC 0366Het In Flanders Field Museum in Ieper is één van ’s werelds meest indrukwekkende oorlogsmusea: interactief, gebruik van multimedia, veel aandacht voor persoonlijke verhalen geplaatst in het grote totaal, dreigende sfeer, gedoseerde informatie, voor jong en oud geschikt. Een modern op belevenis gericht museum. Is het nu een oorlogs- of vredesmuseum? De waanzin van de Grote Oorlog 1914-1918 komt voortdurend onder de aandacht van de bezoeker.

DSC 0433Die krankzinnigheid komt nog sterker naar voren bij het bezoeken van de vele herdenkingslocaties langs de Ypres Salient, een autoroute die de oorlogsverschrikkingen rondom de stad aandoet. Of het nu het Duitse massagraf Langemark is, waar bijna 25.000 Duitse soldaten liggen, of het grootste soldatenkerkhof van het Britse Gemenebest op het Europese vasteland, Tyne Cot Cemetry, waar meer dan 10.000 militairen begraven liggen.

Het Memorial Museum Passchendaele 1917 in Zonnebeke herinnert aan een slag aan het westelijke front, waarbij een half miljoen soldaten sneuvelden binnen honderd dagen zonder dat er noemenswaardig terrein werd gewonnen. Het is een mooi klassiek oorlogsmuseum met veel militaire voorwerpen en veel informatie, keurig en systematisch opgesteld. Het degelijke museum geeft een goed beeld van de oorlog. Het voldoet waarschijnlijk niet aan moderne educatieve inzichten en dat is maar goed ook. Hier krijgt de bezoeker nog het ouderwetse gevoel in een echt oorlogsmuseum te zijn. Beide musea, in Ieper en Zonnebeke, vullen elkaar zeer goed aan.

DSC 0458Nederlanders hebben niet altijd in de gaten hoe diep de wonden zijn die de Grote Oorlog in België, en dan vooral in de Westhoek, heeft nagelaten. Nederland bleef neutraal in 1914-1918 en worstelde later vooral met de Tweede Wereldoorlog. De Grote Oorlog liet een verwoest, geruïneerd landschap achter. Tot op heden herdenken Britten, Belgen en andere nationaliteiten nog steeds de waanzin van bijna honderd jaar geleden. Nog steeds blazen brandweerlieden The Last Post bij de Medenpoort in Ieper. Vanaf 2014 krijgen ook Nederlanders in de Belgische Westhoek weer een goede kans om kennis te maken met een verwoestende oorlog, die een eeuw geleden maar net aan onze deur voorbijging.

Foto's van Ieper en omgeving

Laatste foto's