Elio Pelzers

Reisjournalist en communicatieadviseur

De glijbaan van Ticino

MadonnadelSasso1De eerste keer dat ik via de snelweg na de verstikkende Gotthardtunnel het Zwitserse kanton Ticino binnenreed, voelde ik me steeds lichter worden, naarmate ik zuidelijker kwam. De Alpentoppen reikten niet meer zo hoog, de naaldbossen maakten plaats voor kastanjebossen, de zon scheen volop en ik had het gevoel op een glijbaan naar beneden te glijden.

Reishandboek Tessin Bij het middeleeuwse dorpje Giornico zag ik de eerste palmen, terwijl de Alpenpieken nog binnen handbereik lagen. De rivier de Ticino heeft van het Valle Leventina een heerlijk verraderlijk dal gemaakt met barrières, die de Zwitsers maar met moeite in het verleden konden slechten. De omgeving nodigt enorm uit tot wandelen. De snelweg in het Valle Leventina daalt in een flink tempo. Het alpine noorden van het kanton contrasteert fors met het merengebied bij Locarno en Lugano. Bij de meren duiken de oleanders, cipressen en palmen op. Florafiele Britten, de Italiaanse adel en gefortuneerde zonderlingen hebben in de laatste eeuwen allerlei exoten en subtropische planten in het merengebied geïntroduceerd.

Tussen de kantonale hoofdstad Bellinzona (de drie kastelenstad) en Locarno loopt een verschrikkelijke tweebaansweg, die om de haverklap dicht zit met druk autoverkeer. Een kleine domper. Maar wie deze weg eenmaal gepasseerd is, kan enorm genieten van enkele prachtige wandelgebieden in de dalen ten noorden van het Lago Maggiore.

Ponte dei Salti LavertezzoDeze dalen (Vallemagia en Val Verzasca), die aanvankelijk nog behoorlijk druk kunnen zijn, lopen tientallen kilometers noordwaarts en winnen met de kilometer aan eenzaamheid en rust. Vooral de daluiteinden en –vertakkingen zijn veelbelovend. Op hoogtijdagen kunnen bussen en het autoverkeer echter voor een dalinfarct zorgen. De armoede was vroeger een vaste bewoner van deze dalen. Veel Ticinezen zijn in het verleden weggetrokken naar andere oorden, onder meer naar Nederland. De dorpjes bleven bijna ontvolkt achter. Nu zijn het heerlijke wandelbestemmingen met een bewogen geschiedenis. Vooral in de herfst zijn de ‘Valli’ sfeervol en prachtig om te bewandelen.
Lago Cadogna 3
In het voorjaar zijn de hellingen rondom de meren onweerstaanbaar voor de wandelaar. De schittering op het water, de paragliders, de streekmarkt in Ascona op de oever van het Lago Maggiore, de tuinen rondom het meer, dromerige klokkentorens: het blijft een klein paradijs.

Ik volgde enkele jaren geleden een wandelroute, die de Zeeuwse dichter Hans Warren in 1949 maakte langs de oevers van het Lago di Lugano (Geheim Dagboek). Wat is er in meer dan zestig jaar toch veel veranderd! De rust is grotendeels verdwenen, het verkeer drukt de wandelaar aan de kant, het massatoerisme slaat de sfeer plat. Op de oevers staan de villa’s en huizen soms hutje mutje. Gebleven zijn de prachtige uitzichten en de halfmediterrane sfeer. Maar wie goed oplet kan zelfs op de oevers van het Meer van Lugano onvergetelijke plekjes vinden en weldadig genieten.

Laatste foto's