Elio Pelzers

Reisjournalist en communicatieadviseur

De illusie van Montalbano

Montalbano1Commissario Montalbano is een populaire Siciliaanse politiecommissaris met het hart op de juiste plaats, die graag onconventionele beslissingen neemt. De KRO heeft, als omroep met een naam op het gebied van detectives, de boot gemist door deze tv-serie, die de RAI sinds 1999 produceert, niet uit te zenden. Het Sicilië van Montalbano is schoon, vrij van kamikazerijders in het verkeer en fantastisch mooi.

 De Italiaans-Siciliaanse schrijver Andrea Camilleri schiep het personage Salvo Montalbano in zijn boeken, die sinds 1994 zijn gepubliceerd. De onorthodoxe commissaris heeft een hekel aan het boven hem staande gezag, dat hij wantrouwt, is een rechtschapen man en neemt beslissingen die niet altijd voorspelbaar zijn. Een sympathiek mens met herkenbare en te vergeven gebreken. De Italiaanse staatszender RAI verfilmde de boeken en de serie ‘Il commissario Montalbano’ is wereldwijd uitgezonden, onder andere door de BBC. De verhalen spelen zich af in de fictieve provincie Montelusa en de niet bestaande plaats Vigàta op Sicilië. In werkelijkheid heeft de RAI vooral filmlocaties gebruikt in het zuidoosten van Sicilië. Prachtige barokstadjes als Ragusa Ibla, Modica en Scicli of kleine badplaatsjes als Punta Secca vormen het decor van de tv-serie Montalbano.

Montalbano2 Traprijke koepelkathedralen, magnifieke praalkerken, tegen bergen opgebouwde huizen, dromerige stadjes die in bergspleten zijn gebouwd, rustieke pleintjes, bergachtige kusten, met planten overgroeide trappen, schone wegen met kilometers lange muurtjes van zware stenen, betoverende landschappen. Dit is het beeld dat de tv-serie ons geeft. De Sicilianen die in de serie worden opgevoerd zijn vaak karikaturen, soms stevig overdreven en vaak humoristisch. Maar voor wie Sicilië kent vaak wel herkenbaar.

Montalbano3

Toch is de Siciliaanse werkelijkheid voor de toerist anders. De landschappen zijn inderdaad wonderschoon, de baroksteden adembenemend en de dagelijkse taferelen aandoenlijk. Maar wat de serie niet toont is de andere zijde. De grote afvalhopen langs de weg kunnen dramatische proporties aannemen. Op kleine parkeerplaatsen liggen soms honderden plastic zakjes met rommel en rotzooi. In de nauwe straatjes in de steden en dorpen, maar ook op de wegen buiten de bebouwde kom houd je je hart vast. Siciliaanse bestuurders scheuren, duwen, snijden of parkeren dubbel, al dan niet met de gsm en sigaret in de hand. Ze rijden met doodsverachting in het verkeer. Regels lappen ze aan hun laars. De wegen zijn vergeven van de verkeersborden. Een stuk van de weg afgebrokkeld, een muurtje omgevallen, scheuren in het wegdek of een boom omgevallen? De wegautoriteiten plaatsen talloze verkeersborden om de plek des onheil aan te geven. Maar opruimen of herstellen is er niet bij. Een neef uit Adrano vertelde me dat de aanduiding ‘werk in uitvoering’ soms jaren ergens staat aangegeven, zonder dat er iets gebeurt. Een Siciliaanse caféhouder vond het triest te moeten constateren dat ‘niet afmaken’ een vaste bewoner van het eiland is. En dit zijn de zaken die een oppervlakkige bezoeker zelf kan constateren.

Sicilië is “bella e dannata”, zei mijn nicht: mooi en verdoemd. En dat maakt het eiland mede zo vreselijk aantrekkelijk.

Bekijk foto's van Zuidoost-Sicilië

Laatste foto's